Nieuwe uitgave

Christine Lavant – Het kind

Redactie, geplaatst op 23 april 2020


Als twaalfjarige werd Christine Lavant in de oogkliniek in Klagenfurt opgenomen – de ervaringen daar inspireerden haar later tot de novelle Das Kind. Ze was er zo slecht aan toe dat de arts tot een riskante röntgenbestraling besloot. Die genas wel de longtuberculose en de wonden van de scrofulose, maar veroorzaakte verbrandingen aan hals en gezicht, die jarenlang niet heelden en lelijke littekens achterlieten; ook had de behandeling gehoorschade en zenuwpijnen tot gevolg. Zelf zei ze over die tijd: ‘Mijn ogen in het verband, mijn hals, mijn oren – daarmee was bijna de hele buitenwereld voor mij afgesloten.’

Christine Lavant over haar schrijverschap:
Zolang ik schrijf ben ik gelukkig, al gaat het vaak met zulke grote problemen gepaard dat slechts weinigen zich daarvan een voorstelling kunnen maken. Maar schrijven is gewoon het enige wat ik heb. Ik lach en ik huil daarin, ik aanbid en ik bespot. Het is mijn pijnlijke plek en tegelijk mijn genezende zalf.

Christine Lavant
De Oostenrijkse Christine Lavant (1915-1973) werd geboren als Christl Thonhauser in Wolfsberg in het Lavantdal. Ze was het negende kind van een arme mijnwerkersfamilie die op één kamer woonde. De naam van het dal werd later haar pseudoniem.

De pasgeborene leed aan scrofulose aan borst, nek en gezicht en werd bijna blind. Na haar derde kreeg ze bovendien regelmatig longontsteking en vonden artsen haar ‘niet-levensvatbaar’. Tijdens een van de ziekenhuisopnames merkte de hoofdarts Lavants literaire interesse op en gaf haar een editie van de werken van Rilke, die ze te voet (60 km) mee naar huis nam.

Omdat de weg naar de middelbare school te lang was voor de zwakke Lavant moest zij bij haar ouders blijven waar ze zich bezig hield met schilderen, schrijven, lezen en handwerken. Een langdurige middenoorontsteking veroorzaakte een eenzijdige gehoorbeschadiging.
Begin jaren dertig kreeg ze een zware depressie, maar ze bleef schrijven en bood haar eerste roman aan aan een uitgeverij in Graz. Het manuscript werd verworpen waarna Lavant al haar geschriften vernietigde en haar toevlucht nam in een sanatorium.

Na de Tweede Wereldoorlog begon Lavant opnieuw lyrische poëzie te schrijven, die enige aandacht kreeg binnen de Oostenrijkse literaire scène. Een eerste bundel werd uitgebracht door een uitgever uit Stuttgart die haar aanspoorde om ook proza te schrijven. In datzelfde jaar (1948) kwam de novelle Das Kind (Het kind) uit.
Haar doorbraak kwam na een lezing tijdens de Kulturtage in 1950 in Sankt Veit. Daar leerde ze ook de schilder Werner Berg kennen, met wie ze een belangrijke vriendschap ontplooide. In de volgende jaren werden verschillende titels uitgegeven. Via componist Gerhard Lampersberg kwam ze ook in contact met de Wiener Gruppe.

Na het overlijden van haar man in 1964 raakte Christine Lavant psychisch belast en koos ze voor een verblijf in een ziekenhuis in Klagenfurt, waar ze kennis maakte met Otto Scrinzi, die er arts was. Hij werd een geëngageerde begunstiger van haar. In 1966 werd haar o.a. door hem een flat in Klagenfurt aangeboden. In de hoogbouw en de stedelijke omgeving bleef ze zich echter vreemd voelen. In 1968 keerde ze naar Wolfsberg terug. Christine Lavant overleed in 1973 door een beroerte in het ziekenhuis te Wolfsberg.

In 1970 werd Lavant de Großer Österreichischer Staatspreis für Literatur toegekend.

‘Het kind’ van Christine Lavant wordt uitgegeven door Uitgeverij Vleugels. Vertaling: Ria van Hengel.