Recensie

De best verzorgde boeken van 2017

Door Jan Dietvorst, geplaatst op 26 oktober 2018

In het Stedelijk Museum in Amsterdam is van 28 september t/m 28 oktober de tentoonstelling van De Best Verzorgde Boeken 2017 te zien. Het gaat in deze door de Stichting Collectieve Propaganda van het Nederlandse Boek (CPNB) geïnitieerde tentoonstelling om uitgaven waarin de samenwerking tussen auteur, vormgever, redacteur, drukker en binder tot een uitzonderlijk resultaat heeft geleid. In de jury wordt het boekenvak in brede zin vertegenwoordigd, de selectie werd gemaakt door Suzanne Bogman (hoofd publicatie Van Gogh Museum, Yolanda Huntelaar (grafisch ontwerper), Freek Kuin (creatief directeur Rob Stolk Drukkers), Marije Sietsma (uitgever/eigenaar Loopvis), Michaël Snitker (grafisch ontwerper).

Yolanda Huntelaar schrijft namens de jury in het voorwoord over de tendens die in de 342 inzendingen waarneembaar was. Het gaat om de bindwijze (Zwitsers) en het gebruik van de ‘koudlijmmethode’. Voorts het binden met ‘open rug’, het toepassen van verschillende gekleurde papiersoorten en het aanhoudend gebruik van de zogenaamde ‘foliedruk’. Zij schrijft: “De boeken die door onze handen gingen tonen ook de tijdgeest. De verschuiving van een lees naar een beeldcultuur. Een trend waarbij het beeld in boeken overheerst en de tekst niet of nauwelijks een doel dient.”

Of het bovenstaande waar is of niet, feit is dat ook weer dit jaar veel ‘plaatjesboeken’ uitverkoren zijn. Vanzelfsprekend zijn dat catalogi van beeldend kunstenaars van onder andere Claudy Jongstra, Navid Nuur en Tirzo Martha. Kunstenaarsboeken van onder andere Floris Tilanus, Martijn van de Griendt, Lizan Freijsen, Anne Geenen & Arjan de Nooy en Rafaël Rozendaal. En fotoboeken natuurlijk, zoals het indrukwekkende Ville de Calais van Henk Wildschut.

In een paar gevallen valt de professie van de maker niet persé onder de hierboven genoemde categorieën en zoekt men voor hybride werk een vorm of expressie waarin documentaire, journalistieke reportage of een tentoonstelling niet voorziet. Het boek blijkt dan een perfect voertuig omdat het passend gemaakt kan worden. Karel Martens en Elodie Boyer maakten met Couleurs sur la plage een ‘atlas van kleuren en strepen’; zowel een geschiedenis van het Normandische strand als nieuw en ongezien beeldmateriaal voor de toekomst.  Stephan Keppel brengt in Flat finish een onconventionele ode aan zijn favoriete stad New York met grafische rasters, verticale fotografische details en atmosferische kleurvlakken. Donald Weber tracht in War Sand met een ruige collage de landing van de Geallieerden op 6 juni 1944 aan de Franse kust op te roepen; met foto’s van zandkorrels onder een microscoop, klassieke film stills, plattegronden en panoramische spreads van lege stranden onder een lucht zonder wolken maar met veel wind.

Best Verzorgde Boeken 2017 bewijst wederom dat Het Boek een onvervangbare en veelvormige culturele verworvenheid is. Bij de tentoonstelling verscheen een catalogus die is vormgegeven voor Studio Rob van Hoesel, Breda.