Recensie

Een boek voor een huis

Door Jan Dietvorst, geplaatst op 9 september 2013

chalet-george-maurice-1909-2009---ileen-montijn[0]

De teksten van de aan de beweging der Tachtigers verbonden Arnold Aletrino kenmerken zich door een uitzichtloze somberte en een ondraaglijke melancholie.

Het is in dit verband daarom opvallend dat Aletrino die bevriend was met Van Eeden, Van der Goes en Willem Kloos een groot deel van zijn leven in de gezondheidszorg als huisarts werkzaam  was. Het is bekend dat hij als armendokter in de Amsterdamse volkswijken Kadijk en Kattenburg bij de aanblik van alle ellende tot een diepgaand pessimisme kwam  dat zich manifesteerde in een levenslange, hevige doodsangst.  ‘En altijd dacht ik maar aan die verschrikkelijke dood. ’t Is zoo’n wanhopig gevoel: Er komt een dag dat je doodgaat, dat ’t uìt is met je, dat d’r niks meer voor je is. Wat is de heele boel waard? Waarom werk je, waarom studeer je, waarom haal je je beroerdigheid aan? Je moet immers de een of de andere dag crepeere! [ … ] Ik geloof niet, dat er één minuut in mijn leven is van ongestoord geluk. In de mooiste momenten van mijn leven stond altijd direct naast me: Och God, d’r komt een dag…’ , aldus Aletrino in een interview.

chalet georges maurice2_web
In 1908 werd Aletrino wegens zijn slechte gezondheid met vervroegd pensioen gestuurd. In februari 1909 vertrok hij met zijn vrouw naar Zwitserland, waar hij tot zijn dood in 1916 in Chernex bij het Meer van Genève heeft gewoond. Over het in Chernex onder zijn toezicht gebouwde huis – Chalet Georges-Maurice –  is bij uitgeverij De Buitenkant een boek over de geschiedenis van de villa en de familie die deze  tot op de dag van vandaag bewoont,  verschenen. Met veel oog voor detail hebben  samenstellers Sonja van Hamel, Piet Schreuders en Ileen Montijn een rijk geïllustreerde petite histoire geschreven. De gebruiksaanwijzing van de stoomwashaard van het merk VERWO, het karakter van de dienstbode, de omvang van het grasveld (dat bij deze chique mensen de pelouse heet) en de prijs van de grammofoonnaalden gekocht bij de firma Rauber Freres in Montreux; het zijn juist deze vergezochte deskundologische trivia die er voor zorgen dat het boek het nivo van een famile album overstijgt. Voordat je het beseft ben je de kapsels, schoenen, koffers en de gebreide motieven in de truien van de afgebeelde personen aan het bestuderen. Op de vele foto’s is te zien dat in Chernex meestal de zon scheen en dat de bewoners van chalet Georges Maurice vaak gelukkig zijn geweest. Je vraagt je af of Arnold Aletrino met  zijn vele kwalen – een oogziekte, gordelroos, been- en rugklachten, en een morfineverslaving – in het chalet ook een angstvrije levensavond heeft doorgebracht. Hij schreef er een biografie over de laatste levensjaren van de door hem bewonderde Napoleon. Het hielp hem naar eigen zeggen de inmiddels uitgebroken Eerste Wereldoorlog  en zijn eigen hartkwaal die hem veel benauwenis bezorgde te vergeten.  Zijn echtgenote Emilia Julia (Jupie) van Stockum schrijft aan een vriend: ’Op 17 januari ‘s middag ½ 2 is Arnold heel kalm en zacht gestorven aan hartparalyse’. Inmiddels heeft de vierde generatie het beheer van het Zwitserse landgoed op zich genomen.

Titel: Chalet Georges-Maurices 1909-2009
Auteurs: Sonja van Hamel, Piet Schreuders en Ileen Montijn
Uitgever: De Buitenkant