Nieuwe uitgave

Johannnes Grützke – Der Pinsel hat gesprochen

Redactie, geplaatst op 7 maart 2017

johannes
De West-Berlijnse kunstenaar Johannes Grützke (1937) is de eerste onder zijn gelijken uit het vrije Duitsland die vanaf de tweede helft van de vorige eeuw niet bij een avant-garde wilden horen. Hij begon als figuratief schilder en tekenaar. Net als in Nederland werd de ‘vooruitstrevende’ kunstenaar in de oude Bondsrepubliek geacht stelling te nemen, artistieke en disciplinaire grenzen te slechten. Grützke weigerde zich echter aan te passen aan de modernistische mores. ‘Kunst ist nicht modern, Kunst ist immer’, aldus Grützke.

In 1967 brak Grützke door met werken in een eigen modern-realistische stijl, vaak groot van stuk, precies en met aandacht voor het detail. Vanaf begin jaren tachtig werden ze geleidelijk kleiner, losser van toets, emotioneler, lichamelijker en pijnlijker, speciaal in zijn zelfportretten.

Als buitenstaander is Grützke altijd op de eerste plaats een beschouwer gebleven, zij het van een tegendraadse soort. Zijn dramatische en burleske lichaamstheater in grootformaat verraadt mededogen. Zijn schilderijen worden bevolkt door onbeholpen mannen en welbevleesde vrouwen in onmogelijk barokke poses. Vaak zijn het groepsportretten, een soort hedendaagse historiestukken, waarbij de kunstenaar zelf ook het beeld in wandelt.

Hij levert commentaar op collectieve neurosen en verschijnselen, zoals bijvoorbeeld de rolmodellen van vrouwen en mannen en de vervreemding in de laat-kapitalistische maatschappij.

In het Nederlandstalige boek staan teksten van Ype Koopmans, Rob Smolders en Eduard Beaucamp. Het boek is uitgeven door Lecturis en verschijnt ter gelegenheid van de tentoonstelling van Grützke in Museum MORE (t/m 11 juni 2017).