Recensie

Vlag

Door Jan Dietvorst, geplaatst op 27 augustus 2017


In 2003 liep kunstenaar Rini Hurkmans mee in een demonstratie tegen de oorlog in Irak. Zij droeg een zelfgemaakte vlag waarmee zij zich buiten de dichotomie voor/tegen wilde plaatsen en manifesteerde zich daarentegen met het begrip ‘compassie’. De Flag of Compassion wordt sindsdien als een gebruiksartikel gemaakt en verkocht en wordt door de eigenaren naar eigen goeddunken in de publieke ruimte of minder openbaar – bijvoorbeeld de eigen huiselijke omgeving – ingezet.

Bij uitgeverij Valiz verscheen een essaybundel over het kunstwerk. In zijn tekst merkt Jeroen Boomgaard terecht op dat een vlag een uitdrukking van uitsluiting is en voegt daar aan toe: ‘ There is a risk therefore, that this work in the form of a flag could end up supporting the process of participatory self-affirmation, which the government considers a sound cultural-economic basis for art, without realizing that it intensifies the faultlines within society. Het is maar een van de aspecten die in dit veelzijdige boek over dit in wezen eenvoudige object worden genoemd. Wat is de plaats van kunst in het publieke domein? Hoe kan een kunstwerk de aandacht vestigen op ethische vraagstukken? Kan kunst mensen tot actie brengen? En vanzelfsprekend ook de vraag: wat is compassie?

Hurkmans’ vlag is als artistiek construct een communicatiemiddel. Zij geeft met haar kunstwerk de voorzet, de gebruiker zet het  voorwerp vervolgens in als katalysator van meningsvorming en als een werktuig voor de democratie. Vlaggen zijn uit de aard der zaak soms  gevaarlijke symbolen, Het is een van de paradoxen waarmee dit object omgeven is.

Compassion: A paradox in art and society. Met bijdragen van Jeroen Boomgaard, Rini Hurkmans, Judith Westerveld, Jesse Ahlers, Nick Aikens, Sarah van Binsbergen, Pascal Gielen, Susan Neiman en Leonard de Paepe. Een uitgave van Valiz in de serie “Making Public’.

www.flagofcompassion.com


Den Haag, 17 juni 2011