Recensie

Hypocrief

Door Jan Dietvorst, geplaatst op 20 oktober 2016

Hypocrief omslag
In april 1989 krijgt beeldend kunstenaar Koen Broucke van een in een zwart leren jas geklede Dominicaan de opdracht voor het maken van een reeks meditatiebeelden, abstracte voorstellingen die door contemplatie tot verlichting zouden kunnen leiden. Na enige tijd en speurwerk komt hij achter de echte initiator van deze ongebruikelijke opdracht, het is Jacques Loew, de beroemde televisie priester en voormalige dokwerker van de cisterciënzer abdij Notre Dame de Bonne Esperance in Eschourgnac Frankrijk. Voordat Loew uitleg kan geven over de noodzaak en betekenis van deze prestigieuze opdracht sterft hij.

En zo raakt er meer zoek. In Hypocrief, de uitgave die Broucke met uitgever René Franken maakte, wordt deze geschiedenis noodgedwongen teruggebracht tot een politionele recherche zonder corpus delicti. Zoek raakten de door Koen Broucke op uitvergrote litho’s van een zeventiende-eeuws gebedenboek geschilderde meditatiebeelden. Verdwenen waren de boeken die de kunstenaar van Loew in bezit had. Op het afleveradres – Groot Begijnhof 5, Gent – was bij navraag de in zwart leer geklede Dominicaan Jean Jerome niet bekend.

Met dat wat er wel behouden is worden de gebeurtenissen in deze mooi uitgeven publicatie – een hybride van facsimile, kunstenaarsboek, catalogus en proces verbaal – opgeroepen. Dokwerker en prediker Loew is aanwezig in de herdruk van zijn Homélies et Catéchèses waarin de voorstudies van de meditatiebeelden en Broucke’s relaas van deze cold case als annex zijn afgedrukt.

De gedachte aan de kunstenaar als een koekoeksjong dringt zich op. De vraag of Koen Broucke meer is dan een ‘spirituele meeëter’ is te vinden in de prachtig gereproduceerde studies voor zijn ‘Imitatio Christi voor ongeletterden, of gewoon mensen van onze tijd, die geen wil meer hebben om teksten te lezen, te mediteren, bidden of met elkaar te converseren’. Broucke’s opvatting van abstractie is kleurrijk, atmosferisch en lyrisch. Het is verven over de rand van strenge geometrie. Je stelt je zijn verticale voorstellingen als vanzelf als groot tot zeer groot voor. De kunstenaar schrijft: “Nu en dan kwam er een heldere dagdroom voor. Veel lift scènes, scherpe beelden van zweef- en vliegtochten, klimmende grafieken…”

Hypocrief is een uitgave van Demian te Antwerpen en verschijnt ter gelegenheid van de gelijknamige tentoonstelling van Koen Broucke in antiquariaat Demian. De oplage bestaat uit 33 genummerde en gesigneerde exemplaren en 17 geletterde en gesigneerde exemplaren met een origineel ontwerp van een meditatiebeeld van Koen Broucke, waarvan 14 exemplaren voor de handel.