Nieuwe uitgave

Nederlandse belettering

Redactie, geplaatst op 25 augustus 2015

Romeinse steenkapitalen
Nog in 2012 liet de Belgische modeontwerper Dries van Noten zich voor zijn heren / herfst / wintercollectie door kunstschilder Gijs Frieling en letterontwerper Job Wouters inspireren. In het Grand Palais beschilderden Frieling en Wouters een wand van 50 x 13 m voor de catwalk waar de op hun werk geïnspireerde collectie van Dries van Noten werd getoond.

Mathieu Lommen situeert de hernieuwde belangstelling voor handgeschilderde letters al veel eerder, namelijk omstreeks 1970. Dat was het jaar waarin ontwerper Gerrit Noordzij dwars tegen de modernistische tijdgeest in aan de Haagse Koninklijke Academie van Beeldende Kunsten een programma opzet voor het schrijven, tekenen en ontwerpen van letters. Lommen schrijft het in de inleiding van zijn Nederlandse belettering / negentiende eeuwse modelboeken, een uitgave van De Buitenkant.

Modelboeken voor letters en grafische ornamenten kenden in de negentiende eeuw een grote verspreiding, ze werden vrijwel dagelijks door letterschilders, lithografen en steenhouwers gebruikt. Het modelboek van de Gebroeders Cohen uitgegeven in 1887 noemt als gebruikers: ververs, steenhouwers, teekenaars, onderwijzers, ingenieurs, architecten, opzichters, vormsnijders, graveurs, lithographen enz. Mathieu Lommen noemt bij elke uitgave de kostprijs in de winkel en het hedendaagse equivalent. Cohen’s modelboek – 4 deeltjes, totaal 64 pagina’s – kostte slechts 1 gulden (12, 50 euro); deze uitgaven waren met andere woorden zeer bereikbaar en algemeen.

In Nederlandse belettering worden veel uitgevers, ontwerpers en (buitenlandse) bronnen van modelboeken genoemd. Het boekje – een uitgave in de serie Uitgelezen Boeken, jaargang 17, nummer 3 – is rijk van illustraties voorzien. Anders dan de letterproeven van zetterijen en drukkerijen werden de letters in deze boeken voor gebruik met de hand nagetekend. Het is te hopen dat deze uitgave alle aan hun computer verslaafde grafisch ontwerpers tot voorbeeld strekt.

nr4 Italienne